از دست دادن دندان‌ها می‌تواند زیبایی چهره، گفتار و توانایی جویدن را مختل کند. پروتزهای پارسیل متحرک برای جایگزینی دندان‌های ازدست‌رفته استفاده می‌شوند و تقاضا برای این درمان، به‌دلیل افزایش کیفیت زندگی و افزایش امید به زندگی در جمعیت سالمند، رو به افزایش است.
دندان‌پزشکان باید دانش کافی درباره تشخیص و درمان با استفاده از طراحی و ساخت مناسب این پروتزها داشته باشند. همچنین آموزش مراقبت و نگهداری از پروتز باید به بیماران ارائه شود.
یک پروتز ایده‌آل باید با محیط دهان سازگار باشد و زیبایی چهره را بهبود دهد. پروتزهایی که به‌درستی طراحی و ساخته شده‌اند و نیازهای فیزیولوژیک بیمار را برآورده می‌کنند، می‌توانند برای سال‌ها مفید باشند. پروتز باید از بافت‌های نرم و سخت دهان حمایت کند، بدون آنکه به آن‌ها آسیب برساند. طراحی پروتز باید نیازهای فیزیولوژیک، آناتومیک و روان‌شناختی بیمار را در نظر بگیرد.
بااین‌حال، حتی با رعایت این موارد، برخی بیماران از درمان خود رضایت ندارند و ممکن است از پروتز استفاده نکنند. مشکلات پروتز ممکن است بلافاصله پس از تحویل ظاهر شوند یا مدت‌ها ادامه پیدا کنند و باعث شوند بیمار استفاده از آن را کنار بگذارد.
برخی از مشکلات شایع عبارت‌اند از:
-
افزایش ترشح بزاق در ۷۲ ساعت نخست
-
درد و ناراحتی
-
نداشتن ثبات و گیر مناسب پروتز
بیماران ممکن است مشکلات عملکردی دیگری نیز داشته باشند؛ مانند دشواری غذا خوردن، گیر کردن غذا زیر پروتز، تغییر حس چشایی، تهوع و مشکلات گفتاری. مشکلات زیبایی نیز می‌توانند شامل دیده شدن گیره‌های فلزی، نامرتب بودن دندان‌های مصنوعی یا نامتناسب بودن رنگ و شکل آن‌ها باشند.مشکلات روان‌شناختی مانند افسردگی نیز ممکن است موجب نارضایتی بیمار، کاهش تمایل به استفاده از پروتز یا مشکلات عملکردی شوند.مطالعات پیشین نشان داده‌اند که مشکلات پروتز می‌توانند بر رضایت بیمار و طول عمر پروتز تأثیر بگذارند. برای مثال، در یک مطالعه ۶۵ درصد بیماران استفاده‌کننده از پروتز پارسیل متحرک دست‌کم یک مشکل داشتند و شایع‌ترین مشکل، نداشتن ثبات کافی بود.مطالعات دیگر نیز نشان داده‌اند که کاهش گیر پروتز، زخم‌های ناشی از ضربه و مشکلات ناشی از تغییر ارتفاع عمودی اکلوژن می‌توانند در رضایت بیمار نقش داشته باشند.
هدف این مطالعه: بررسی انواع مشکلات مرتبط با پروتزهای پارسیل متحرک و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر رضایت بیماران.
استفاده از پروتزهای پارسیل متحرک تا حد زیادی به رضایت بیمار وابسته است. عواملی مانند نگرش و شخصیت بیمار، کیفیت پروتز، بهداشت دهان، میزان تحمل پروتز و راحتی آن می‌توانند بر رضایت بیمار تأثیر بگذارند.
در این مطالعه، شایع‌ترین مشکلات مرتبط با پروتز عبارت بودند از گیر غذایی، تحلیل ریج استخوانی، کاهش حمایت، پوسیدگی دندان‌های پایه، کاهش گیر پروتز، درد و ناراحتی.
مطالعات دیگر نیز مشکلاتی مانند کاهش گیر پروتز، زخم‌های ناشی از ضربه و آسیب دندان‌های مصنوعی را گزارش کرده‌اند. برخی پژوهش‌ها درد و ناراحتی را مهم‌ترین عامل کنار گذاشتن پروتز توسط بیماران معرفی کرده‌اند.
تأثیر مدت زمان استفاده از پروتز
نتایج نشان داد برخی مشکلات، از جمله تغییر بُعد عمودی اکلوژن، تحلیل ریج استخوانی، پوسیدگی دندان‌های پایه و سایش، با افزایش مدت زمان استفاده از پروتز ارتباط داشتند.
همچنین، در بیمارانی که کمتر از یک سال از پروتز استفاده کرده بودند، زخم‌های ناشی از ضربه، درد و ناراحتی، کاهش گیر و کاهش حمایت از جمله مشکلات رایج بودند.
مطالعات مشابه نیز ارتباط میان مدت زمان استفاده از پروتز و بروز برخی عوارض را تأیید کرده‌اند.
تأثیر سن و جنس بیمار
در این مطالعه، رضایت بیماران با جنسیت ارتباط معناداری نداشت؛ بااین‌حال، زنان تمایل داشتند رضایت بیشتری نسبت به مردان گزارش کنند.
در مورد سن، نتایج پژوهش حاضر نشان داد افراد مسن‌تر رضایت بیشتری از پروتزهای خود داشتند. بااین‌حال، نتایج مطالعات دیگر در این زمینه یکسان نبوده است.
تأثیر نوع پروتز
در این پژوهش تفاوت معناداری در رضایت بیماران از پروتزهای آکریلی و پروتزهای فلزی کروم ـ کبالت مشاهده نشد.
در مقابل، برخی مطالعات دیگر رضایت بیشتر در افرادی را گزارش کرده‌اند که مدت طولانی‌تری از پروتزهای فلزی استفاده کرده بودند.
در مجموع، سطح رضایت بیماران در این مطالعه متوسط تا بالا بود؛ میانگین امتیاز رضایت ۶٫۲ از ۱۰ گزارش شد.
پژوهشگران همچنین اشاره کردند که این مطالعه از نخستین پژوهش‌هایی بود که کیفیت پروتزهای پارسیل متحرک و ارتباط آن با رضایت بیماران را طی یک دوره چهار‌ساله در جمعیت ایرانی بررسی کرد. یکی از محدودیت‌های مطالعه این بود که ارتباط عوامل روان‌شناختی، مانند نگرش و شخصیت بیمار، با میزان بروز مشکلات پروتز ارزیابی نشد.
